Co to jest oliwa z oliwek 'z pierwszego tłoczenia'? Wskazówki dla kupujących
Czym jest oliwa z oliwek z pierwszego tłoczenia?
Oliwa z oliwek stanowi jeden z najważniejszych składników diety śródziemnomorskiej i od lat ceniona jest na całym świecie. Jednak coraz częściej podczas zakupów spotykamy się z określeniem “oliwa z pierwszego tłoczenia”, a szczególnie “Extra Virgin” – czyli najwyższej jakości. Co dokładnie oznacza to określenie i dlaczego jest tak istotne podczas wyboru produktu? Poniżej przedstawiamy szczegółowe wyjaśnienie oraz praktyczne wskazówki, które pomogą Ci wybrać najlepszą oliwę do swojej kuchni.
Definicja oliwy z pierwszego tłoczenia
Oliwa z oliwek z pierwszego tłoczenia, zwana też oliwą extra virgin (z ang. extra virgin olive oil), to produkt pozyskiwany wyłącznie za pomocą metod mechanicznych, bez użycia chemikaliów czy wysokiej temperatury. Oznacza to, że tłoczenie odbywa się na zimno, a jedynym sposobem oddzielenia tłuszczu od oliwek jest naciskanie i wirowanie.
Najważniejsze cechy oliwy extra virgin:
- Metoda tłoczenia: tylko pierwsze tłoczenie na zimno
- Brak dodatków chemicznych: otrzymywana wyłącznie mechanicznie
- Niska kwasowość: zawartość wolnych kwasów tłuszczowych nie przekracza 0,8%
- Maksymalne zachowanie wartości odżywczych i smakowych
Różnice między oliwami – na co zwrócić uwagę?
Na rynku odnaleźć można wiele rodzajów oliwy z oliwek, a nie każdy z nich gwarantuje te same właściwości czy walory smakowe. Kluczowe jest zrozumienie, czym różnią się poszczególne typy:
Rodzaje oliwy z oliwek
Extra Virgin Olive Oil (oliwa extra virgin, z pierwszego tłoczenia)
Najwyższa jakość, intensywny smak i aromat. Otrzymywana wyłącznie mechanicznie, bez podgrzewania czy dodatku chemii.
Virgin Olive Oil (oliwa virgin, z drugiego tłoczenia)
Również tłoczona mechanicznie, ale z owoców lekko niższej jakości lub z drobnymi defektami. Ma wyższą kwasowość niż extra virgin.
Pure/Refined Olive Oil (oliwa rafinowana)
Tłoczona z użyciem chemikaliów i wysokiej temperatury. Praktycznie pozbawiona aromatu i charakterystycznych wartości zdrowotnych.
Olive Pomace Oil (oliwa z wytłoczyn)
Powstaje z resztek po pierwszym tłoczeniu, często z dodatkiem oliwy extra virgin dla lepszego smaku. Posiada niską wartość odżywczą i nie jest polecana do bezpośredniego spożycia.
Jak rozpoznać prawdziwą oliwę z pierwszego tłoczenia?
Podczas zakupów zwracaj uwagę na następujące informacje:
- Etykieta: szukaj napisu “extra virgin” lub “z pierwszego tłoczenia”.
- Konsystencja i barwa: prawdziwa oliwa extra virgin jest gęsta i ma barwę od zielonkawej po złocistą.
- Aromat: świeża, dobrej jakości oliwa ma wyrazisty, owocowy zapach z nutami trawy, migdałów czy zielonych jabłek.
- Kwasowość: wartość poniżej 0,8% to gwarancja wysokiej jakości.
- Data zbioru i butelkowania: im świeższa oliwa, tym lepiej zachowuje swoje walory.
Wskazówki dla kupujących – jak wybrać najlepszą oliwę?
1. Sprawdź pochodzenie
Najlepsza oliwa pochodzi z krajów o wielowiekowej tradycji uprawy oliwek, takich jak Hiszpania, Włochy, Grecja czy Portugalia. Warto również wybierać produkty oznaczone certyfikatami regionalnymi (PDO, PGI).
2. Zwracaj uwagę na opakowanie
Oliwa z pierwszego tłoczenia jest bardzo wrażliwa na światło i powietrze. Najlepiej kupować ją w butelkach z ciemnego szkła lub metalowych puszkach, które zapewniają właściwą ochronę przed utlenianiem.
3. Cena może mieć znaczenie
Proces produkcji oliwy extra virgin jest pracochłonny, dlatego najtańsze produkty często nie spełniają najwyższych standardów. Oczywiście wysoka cena nie zawsze gwarantuje jakość, ale zbyt niska powinna wzbudzić czujność.
4. Zawsze sprawdzaj skład
Etykieta powinna informować o zawartości 100% oliwy extra virgin, bez dodatku innych olejów roślinnych.
5. Testuj smak
Jeśli masz taką możliwość, spróbuj oliwy przed zakupem. Najlepsza będzie miała świeży, lekko pikantny aromat oraz wyraźną, lecz nieprzytłaczającą goryczkę.
Właściwości zdrowotne oliwy extra virgin
Skarbnica przeciwutleniaczy
Oliwa z oliwek z pierwszego tłoczenia to źródło naturalnych przeciwutleniaczy – polifenoli, witaminy E oraz kwasu oleinowego. Chronią one organizm przed stresem oksydacyjnym, wzmacniają układ odpornościowy i przeciwdziałają procesom starzenia.
Korzystny wpływ na serce
W badaniach naukowych wykazano, że regularne spożycie dobrej jakości oliwy z oliwek pomaga obniżyć poziom złego cholesterolu LDL, przy jednoczesnym podniesieniu dobrego cholesterolu HDL. Zmniejsza także ryzyko rozwoju miażdżycy oraz zawału serca.
Wspomaganie trawienia
Oliwa extra virgin wspiera procesy trawienne, łagodzi dolegliwości żołądkowe i ułatwia przyswajanie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E i K).
Jak najlepiej przechowywać oliwę?
Aby zachować jej wartości odżywcze i świeżość:
- Przechowuj butelkę w chłodnym, zacienionym miejscu
- Trzymaj ją szczelnie zamkniętą
- Unikaj ekspozycji na światło i ciepło
Podsumowanie
Oliwa z oliwek z pierwszego tłoczenia, czyli extra virgin, to jeden z najcenniejszych tłuszczów roślinnych, jakie możesz wprowadzić do swojej diety. Wybieraj produkty najwyższej jakości, kieruj się pochodzeniem i opakowaniem, a także ufaj własnym zmysłom. Odpowiednio wyselekcjonowana oliwa to nie tylko wyjątkowy smak w kuchni, ale także naturalne wsparcie dla zdrowia.