Jakie są główne właściwości zdrowotne oliwy z oliwek?
Oliwa z oliwek – złoto płynące ze śródziemnomorskich gajów
Oliwa z oliwek to nieodłączny element kuchni śródziemnomorskiej, który zdobył uznanie na całym świecie. Jest ceniona nie tylko za wyjątkowy smak i aromat, ale przede wszystkim za liczne korzyści zdrowotne. Na czym polegają jej główne walory zdrowotne i dlaczego warto po nią sięgać na co dzień?
Skład chemiczny oliwy z oliwek
Oliwa z oliwek uzyskiwana jest z owoców drzewa oliwnego (Olea europaea) głównie metodą tłoczenia na zimno. Jej skład wyróżnia ją na tle innych tłuszczów roślinnych.
Tłuszcze nienasycone
Jednym z najważniejszych składników oliwy są tłuszcze jednonienasycone, przede wszystkim kwas oleinowy. Stanowią one około 70-80% zawartości tłuszczu w oliwie, dzięki czemu pozytywnie wpływają na zdrowie układu sercowo-naczyniowego.
Naturalne antyoksydanty
Oliwa z oliwek jest bogatym źródłem polifenoli, tokoferoli oraz witaminy E. Te naturalne przeciwutleniacze chronią komórki organizmu przed szkodliwym działaniem wolnych rodników.
Witaminy i składniki mineralne
Oprócz witaminy E, oliwa zawiera także witaminę K, a także niewielkie ilości żelaza, wapnia i potasu. Witaminy te biorą udział w wielu procesach metabolicznych.
Kluczowe właściwości zdrowotne oliwy z oliwek
1. Korzystny wpływ na serce i układ krążenia
Oliwa z oliwek odgrywa niezwykle istotną rolę w profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych. Regularne jej spożywanie działa korzystnie na poziom cholesterolu we krwi – obniża stężenie cholesterolu LDL (“złego”) i jednocześnie nie wpływa negatywnie na poziom cholesterolu HDL (“dobrego”). Ponadto, obecność antyoksydantów zapobiega utlenianiu cholesterolu i zmniejsza ryzyko miażdżycy.
Prewencja nadciśnienia
Niektóre badania sugerują, że oliwa z oliwek może sprzyjać obniżeniu ciśnienia tętniczego, co przekłada się na ochronę naczyń krwionośnych i zmniejszenie ryzyka zawału serca.
2. Ochrona przed stanami zapalnymi
Oliwa z oliwek extra virgin zawiera związki o działaniu przeciwzapalnym. Oleocanthal, jeden z butów polifenoli, wykazuje działanie podobne do ibuprofenu, pomagając łagodzić stany zapalne w organizmie. Dzięki temu może być pomocna w profilaktyce przewlekłych chorób zapalnych, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów.
3. Wspieranie procesów trawiennych
Spożywanie oliwy z oliwek reguluje pracę przewodu pokarmowego, łagodzi dolegliwości żołądkowe i wspomaga wchłanianie niektórych witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E i K). Działa korzystnie na perystaltykę jelit i może łagodzić objawy zaparć.
4. Wpływ na profil glikemiczny i prewencja cukrzycy
Badania naukowe dowodzą, że dieta bogata w oliwę z oliwek sprzyja lepszej kontroli poziomu cukru we krwi. Pomaga zmniejszyć insulinooporność, a co za tym idzie – ogranicza ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2.
5. Wspomaganie odchudzania
Mimo że oliwa z oliwek jest produktem kalorycznym, jej obecność w diecie może wręcz pomagać w utrzymaniu prawidłowej masy ciała. Jej tłuszcze nienasycone wpływają na poczucie sytości, co może zmniejszyć podjadanie i ilość spożywanych kalorii w ciągu dnia.
6. Opóźnianie procesu starzenia
Ze względu na wysoką zawartość antyoksydantów, oliwa z oliwek opóźnia procesy starzenia komórek ciała, wspomaga regenerację skóry oraz poprawia jej nawilżenie i elastyczność. Z tego powodu jest częstym składnikiem kosmetyków naturalnych.
Jak wybrać najlepszą oliwę z oliwek?
Extra virgin czy refined?
Najcenniejsza pod względem właściwości prozdrowotnych jest oliwa z pierwszego tłoczenia na zimno – extra virgin. Zawiera ona największą ilość antyoksydantów oraz składników bioaktywnych. Należy unikać rafinowanych wariantów, które pozbawione są wielu dobroczynnych substancji.
Pochodzenie i przechowywanie
Wybieraj oliwę z oznaczeniem pochodzenia i datą tłoczenia. Oliwę należy przechowywać w ciemnych, szczelnie zamkniętych butelkach, w miejscu chłodnym, bez dostępu światła.
Zastosowanie oliwy z oliwek w kuchni
Oliwa z oliwek znakomicie sprawdza się jako dodatek do sałatek, past, pieczywa czy warzyw. Można jej używać także do lekkiego smażenia, duszenia i marynat. Pamiętaj jednak, że w bardzo wysokich temperaturach częściowo traci swoje prozdrowotne właściwości.
Kto powinien uważać na oliwę z oliwek?
Oliwa z oliwek jest dobrze tolerowana przez większość osób, jednak osoby z zaburzeniami pracy pęcherzyka żółciowego lub zaburzeniami trawienia tłuszczów powinny spożywać ją ostrożnie, najlepiej po konsultacji z lekarzem lub dietetykiem.
Podsumowanie
Oliwa z oliwek to nie tylko wartościowy i smaczny dodatek do potraw, ale przede wszystkim prawdziwy skarb dla zdrowia. Dzięki bogactwu nienasyconych kwasów tłuszczowych, antyoksydantów oraz witamin wspomaga ochronę serca, działa przeciwzapalnie, poprawia jakość skóry oraz wspiera pracę układu pokarmowego. Włączając ją do codziennej diety, możemy czerpać z dobrodziejstw zdrowia płynącego wprost z natury.