Jakie są najpopularniejsze odmiany oliwek wykorzystywane do produkcji oliwy i czy mają znaczenie przy wyborze oliwy?
Znaczenie odmiany oliwek w produkcji oliwy
Oliwa z oliwek uważana jest za płynne złoto regionów Morza Śródziemnego. Choć wiele osób wybiera oliwę, kierując się krajem pochodzenia lub oznaczeniem „extra vergine”, ogromne znaczenie dla jej jakości i smaku ma również odmiana oliwek, z których została wyprodukowana. Różne gatunki oliwek nadają oliwie unikalny aromat, kolor, intensywność i właściwości zdrowotne. W tym artykule przybliżamy najważniejsze odmiany oraz ich wpływ na smak i charakter oliwy.
Najpopularniejsze odmiany oliwek do produkcji oliwy
Hiszpańskie oliwki: Arbequina, Picual i Hojiblanca
Arbequina
Jedna z najbardziej cenionych hiszpańskich odmian. Oliwki Arbequina wykorzystywane są głównie do produkcji oliwy wysokiej jakości. Charakterystyka oliwy z Arbequiny to łagodny, lekko owocowy smak, niska goryczka i pikantność, przez co doskonale sprawdza się jako dodatek do sałatek, warzyw lub delikatnych serów. Oliwy tej odmiany docenią osoby preferujące subtelniejszy profil smakowy.
Picual
Picual dominuje w Andaluzji i stanowi podstawowy surowiec do wyrobu oliwy w Hiszpanii. Oliwa z Picual jest intensywnie zielona, posiada wyrazisty, lekko pikantny smak i delikatną goryczkę, a jej aromat łączy nuty pomidora, trawy i migdałów. Jest bardzo stabilna, dlatego świetnie nadaje się do smażenia i pieczenia. Dzięki wysokiej zawartości polifenoli cieszy się opinią jednej z najzdrowszych odmian.
Hojiblanca
Odmiana używana chętnie zarówno na oliwę, jak i jako oliwka stołowa. Oliwa z Hojiblanki jest mocno owocowa, nieco słodsza niż Picual, ale ma zrównoważoną goryczkę i przyjemny aromat migdałów. Jej smak idealnie pasuje do ryb, pieczywa oraz lekkich sałatek.
Włoskie odmiany: Frantoio, Leccino i Coratina
Frantoio
Jedna z topowych odmian Toskanii, będąca synonimem włoskiej oliwy. Oliwa z Frantoio jest aromatyczna, wyważona – łączy w sobie nuty trawy, ziół i lekki, orzechowy posmak. Doskonała do warzyw, świeżego pieczywa czy makaronów.
Leccino
Ceniona za dużą wydajność i odporność na choroby. Oliwa z Leccino cechuje się bardzo delikatnym smakiem, minimalną goryczką i łagodną pikantnością. Najlepiej sprawdzi się u osób, które dopiero rozpoczynają swoją przygodę z oliwą extra vergine.
Coratina
Wywodzi się głównie z Apulii. Produkuje się z niej oliwy wyraziste, bogate w naturalne przeciwutleniacze, intensywne w smaku i aromacie. Oliwa z Coratiny jest pikantna, wyrazista i bardzo zdrowa, co czyni ją doskonałym wyborem do potraw wymagających mocnego akcentu.
Greckie oliwki: Koroneiki
Grecja słynie głównie z jednej wyjątkowej odmiany – Koroneiki, zwanej „królową oliwek”.
Koroneiki
Oliwki te są niewielkie, ale bogate w olej. Oliwa z Koroneiki odznacza się intensywną, zieloną barwą, świeżym, owocowym aromatem i sporym ładunkiem polifenoli. Jej smak bywa wyrazisty, często z pikantnym finiszem. Idealna do sałatek, świeżych warzyw i kropelki nadziewanej na kromce chleba. Grecka oliwa z tej odmiany święci triumfy zarówno w codziennej kuchni, jak i w kuchniach restauracyjnych.
Inne istotne odmiany
Manzanilla
Używana głównie jako oliwka stołowa, ale produkuje się z niej również delikatną, słodkawą oliwę, cenioną szczególnie w Hiszpanii.
Taggiasca
Typowa dla Ligurii we Włoszech. Jej oliwa cechuje się słodyczą, lekkością i bardzo subtelną goryczką. Docenią ją zwolennicy delikatnych nut smakowych i aromatycznych, lekkich sałatek.
Różnice smakowe i właściwości zdrowotne a odmiana oliwek
Wybór odmiany to nie tylko kwestia regionalnego patriotyzmu czy preferencji kulinarnych – to także inwestycja w zdrowie i jakość posiłku. Oliwy o wysokiej zawartości polifenoli, takie jak te wyprodukowane z odmian Picual, Koroneiki czy Coratina, wykazują silne właściwości przeciwutleniające. Wpływają pozytywnie na zdrowie serca, obniżenie cholesterolu i walkę ze stanami zapalnymi. Z kolei delikatniejsze odmiany, jak Arbequina czy Leccino, doskonale uzupełnią smak świeżych warzyw i sałatek.
Czy odmiana ma znaczenie przy wyborze oliwy?
Do jakich potraw wybrać daną oliwę?
- Intensywne i pikantne odmiany (Picual, Coratina, Koroneiki) – świetne do dań na gorąco, grillowanych mięs, ryb czy zup kremów. Doskonałe tam, gdzie smak oliwy ma się wybić na pierwszy plan.
- Łagodne i owocowe oliwy (Arbequina, Leccino, Taggiasca) – sprawdzą się do świeżych sałatek, dressingów, domowych pesto lub deserów.
Na co jeszcze zwrócić uwagę wybierając oliwę?
Oprócz odmiany warto sprawdzić datę tłoczenia, certyfikaty pochodzenia oraz informacje o sposobie tłoczenia (zazwyczaj najlepsza jest oliwa tłoczona na zimno). Istotne są także warunki przechowywania – oliwę lepiej kupować w ciemnych butelkach i przechowywać z dala od światła i ciepła.
Podsumowanie
Różnorodność odmian oliwek to wielki atut śródziemnomorskiej kuchni. Wybierając oliwę, nie warto ograniczać się jedynie do kraju pochodzenia – sięgnięcie po produkt z konkretnych odmian może otworzyć przed nami zupełnie nowe doznania smakowe i zdrowotne korzyści. Eksperymentuj, testuj różne rodzaje, odkrywaj własne preferencje – świat oliwy z oliwek ma do zaoferowania znacznie więcej, niż tylko wydawałoby się na pierwszy rzut oka.