Kupujesz oliwę? Poznaj znaczenie procesu tłoczenia na jakość produktu
Oliwa – skarb kuchni śródziemnomorskiej
Oliwa z oliwek to nieodłączny element zdrowej diety i kulinariów krajów śródziemnomorskich. Znana z wyjątkowego aromatu i licznych korzyści zdrowotnych, coraz częściej gości na polskich stołach. Jednak wielu konsumentów nie zdaje sobie sprawy, jak ogromny wpływ na jakość tego produktu ma proces tłoczenia. Wybierając oliwę, warto wiedzieć, na co zwracać uwagę, by naprawdę korzystać z jej dobrodziejstw.
Tłoczenie oliwy – na czym polega proces?
Zbiór oliwek: pierwszy krok do wysokiej jakości
Proces produkcji oliwy rozpoczyna się już na etapie zbioru. Oliwki zrywane ręcznie lub mechanicznie powinny zostać przetworzone jak najszybciej po zbiorze. Im krótszy czas między zbiorem a tłoczeniem, tym świeższy smak i więcej wartości odżywczych zachowa przygotowywany produkt. Przechowywanie oliwek przez dłuższy czas skutkuje wzrostem kwasowości i rozwojem niepożądanych aromatów.
Metody tłoczenia – klucz do jakości
Wyróżniamy kilka podstawowych metod tłoczenia oliwy, z których każda daje produkt o innej jakości:
Tłoczenie na zimno
Najwyżej cenioną oliwę uzyskuje się poprzez tłoczenie na zimno. Proces ten odbywa się w temperaturze nie przekraczającej 27°C. Dzięki temu wszystkie cenne składniki, jak polifenole, antyoksydanty czy witaminy, zostają zachowane. Oliwa tłoczona na zimno charakteryzuje się intensywnym aromatem, lekko pikantnym smakiem i atrakcyjną barwą.
Tłoczenie na gorąco
Proces tłoczenia na gorąco polega na podgrzewaniu masy oliwkowej, co zwiększa wydajność, ale niestety prowadzi do utraty części korzystnych substancji. Oliwa tłoczona w ten sposób jest często klarowna i mniej wyrazista zarówno w smaku, jak i zapachu.
Ekstrakcja chemiczna
W produkcji dużych ilości tańszych gatunków oliwy stosuje się również ekstrakcję chemiczną. Ten sposób wytrącania oleju (np. przy użyciu heksanu) pozwala wydobyć maksymalną ilość tłuszczu z miąższu oraz pestek, ale niestety prowadzi do znacznego obniżenia jakości produktu. Taka oliwa, mimo że atrakcyjna cenowo, nie powinna być wybierana przez osoby, którym zależy na walorach smakowych i zdrowotnych.
Oznaczenia na etykietach: czego szukać?
Oliwa extra virgin – bezkonkurencyjna jakość
Najlepsza oliwa to ta, która oznaczona jest jako “extra virgin” (oliwa z oliwek z pierwszego tłoczenia na zimno). Jej kwasowość nie przekracza 0,8%, a cały proces produkcji odbywa się wyłącznie mechanicznie, bez użycia środków chemicznych. Tylko taka oliwa zachowuje pełnię smaku oraz wszystkie składniki chroniące zdrowie.
Virgin, pure i inne rodzaje
Oliwa opisana jako “virgin” ma nieco wyższą kwasowość, ale również tłoczona jest bez udziału substancji chemicznych. “Pure olive oil” to zazwyczaj mieszanka oliwy rafinowanej i niewielkiej ilości oliwy z pierwszego tłoczenia — jej walory smakowe są zdecydowanie niższe. Warto unikać produktów opisywanych jako “olive oil” lub “pomace oil” (z wytłoków), gdyż są to wyroby najniższej jakości, często pochodzące z ekstrakcji chemicznej.
Smak, aromat i wartości odżywcze – co wpływa na końcowy efekt?
Związek między tłoczeniem a smakiem
Tłoczenie na zimno zachowuje naturalny, lekko gorzkawy smak i wyrazisty aromat świeżych oliwek. Ponadto w takiej oliwie obecne są nuty ziołowe, a nawet lekka pikantność, świadcząca o zawartości antyoksydantów.
Składniki odżywcze: tłuszcze, witaminy, polifenole
Odpowiedni sposób tłoczenia bezpośrednio przekłada się na zawartość kwasów tłuszczowych jednonienasyconych, witaminy E, K oraz polifenoli. To właśnie te składniki odpowiadają za korzystny wpływ oliwy na serce, układ krążenia, a także jej działanie antyoksydacyjne.
Przechowywanie oliwy – równie ważne jak tłoczenie
Nie tylko sam proces tłoczenia ma wpływ na jakość oliwy. Produkt wysokiej klasy powinien być przechowywany w ciemnym szkle, w chłodnym i suchym miejscu, z dala od światła i źródeł ciepła. Dzięki temu dłużej zachowa wszystkie swoje aromaty i charakterystyczny smak.
Na co zwracać uwagę kupując oliwę?
- Etykieta: Szukaj określeń “extra virgin” i informacji o tłoczeniu na zimno.
- Kraj pochodzenia: Najlepsze oliwy pochodzą z tradycyjnych regionów uprawy, takich jak Włochy, Hiszpania, Grecja czy Chorwacja.
- Opakowanie: Wybieraj oliwę w butelkach z ciemnego szkła.
- Cena: Jakość idzie w parze z ceną — wyjątkowo tania oliwa może świadczyć o niskiej jakości i niekorzystnych metodach produkcji.
- Data ważności: Świeża oliwa, butelkowana niedawno, oferuje najpełniejszy smak i najlepsze wartości odżywcze.
Podsumowanie
Świadomy wybór oliwy to nie tylko kwestia smaku, ale także zdrowia. Proces tłoczenia odgrywa kluczową rolę w zachowaniu prozdrowotnych właściwości tego złocistego płynu. Kupując oliwę, warto zwracać uwagę nie tylko na markę czy cenę, ale przede wszystkim na szczegóły dotyczące sposobu produkcji. Tylko wtedy na naszym stole zagości prawdziwy, wartościowy produkt rodem ze słonecznych plantacji basenu Morza Śródziemnego.