Oliwa z oliwek a cholesterol – co mówią najnowsze badania?

Oliwa z oliwek a cholesterol — dlaczego temat jest tak ważny?

Zachowanie prawidłowego poziomu cholesterolu zdecydowanie wpływa na nasze zdrowie, a w szczególności na kondycję układu sercowo-naczyniowego. Coraz częściej jednak osoby poszukujące naturalnych sposobów na walkę z podwyższonym cholesterolem sięgają po oliwę z oliwek — podstawowy składnik kuchni śródziemnomorskiej. Czy jednak faktycznie ten złocisty tłuszcz pomaga skutecznie obniżyć cholesterol? Co na ten temat mówią najnowsze badania naukowe?

Składniki oliwy z oliwek i ich potencjalny wpływ na cholesterol

Kwasy tłuszczowe — „dobre” tłuszcze w walce z cholesterolem

Oliwa z oliwek, zwłaszcza ta z pierwszego tłoczenia, jest wyjątkowo bogata w jednonienasycone kwasy tłuszczowe (przede wszystkim kwas oleinowy), które sprzyjają redukcji tzw. „złego” cholesterolu (LDL), a jednocześnie mogą podnosić poziom „dobrego” cholesterolu (HDL). To właśnie te właściwości przyciągają uwagę naukowców oraz zwolenników zdrowego odżywiania.

Polifenole i antyoksydanty

Nie bez znaczenia są również obecne w oliwie z oliwek polifenole — substancje o silnych właściwościach przeciwutleniających, chroniących komórki przed wolnymi rodnikami oraz miażdżycą, która jest bezpośrednią konsekwencją nieprawidłowego poziomu cholesterolu we krwi.

Najnowsze badania naukowe — co mówią?

Przegląd meta-analiz i badań klinicznych

W ostatnich latach przeprowadzono wiele badań nad wpływem oliwy z oliwek na profil lipidowy. Najnowsza meta-analiza opublikowana w 2023 roku w czasopiśmie „Nutrients” wykazała, że regularne spożywanie oliwy z oliwek ekstra virgin przyczynia się do obniżenia poziomu cholesterolu LDL u osób dorosłych — nawet o 9–12% w ciągu kilku miesięcy stosowania, przy jednoczesnym wzroście HDL.

Inne doniesienia, jak praca zespołu naukowców z Uniwersytetu w Barcelonie, opublikowana w „The Lancet”, potwierdziły, że osoby stosujące dietę śródziemnomorską z wysokim udziałem oliwy z oliwek mają niższy całkowity poziom cholesterolu w porównaniu z osobami stosującymi tradycyjną dietę niskotłuszczową.

Wpływ na profil lipidowy — LDL, HDL i trójglicerydy

Badanie przeprowadzone na grupie 700 osób z podwyższonym cholesterolem wykazało, że osoby codziennie spożywające co najmniej 20–25 ml oliwy z oliwek (około 2 łyżki stołowe) obserwowały znaczny spadek poziomu LDL oraz lepszy stosunek LDL/HDL. Co więcej, u wielu pacjentów obniżeniu uległ również poziom trójglicerydów — czynnika, który również wpływa na ryzyko wystąpienia chorób serca.

Mechanizm działania oliwy z oliwek

Oliwa z oliwek wpływa na poziom cholesterolu dwojako — z jednej strony zmniejsza wchłanianie cholesterolu z pożywienia, z drugiej usprawnia jego przetwarzanie w wątrobie. Dzięki bogactwu polifenoli przeciwdziała także stresowi oksydacyjnemu, chroniąc cząsteczki LDL przed utlenieniem (oksydacyjne LDL jest szczególnie niebezpieczne dla naczyń krwionośnych).

Jak wprowadzić oliwę z oliwek do codziennej diety?

Na zimno czy na ciepło?

Najwięcej korzyści zdrowotnych przynosi spożywanie oliwy z oliwek na zimno (np. jako dodatek do sałatek, pieczywa czy sosów), jednak krótka, łagodna obróbka termiczna również pozwala zachować dużą część jej właściwości.

Zalecane dawki

Optymalna ilość oliwy z oliwek to około 2–3 łyżki stołowe dziennie — taka porcja pozwala korzystnie wpłynąć na poziom cholesterolu, nie obciążając przy tym kaloryczności diety. Warto jednak pamiętać, że nawet najzdrowszy tłuszcz w nadmiarze może być źródłem nadprogramowych kalorii.

Oliwa z oliwek w profilaktyce chorób serca

Szerokie korzyści zdrowotne

Oprócz poprawy profilu lipidowego, oliwa z oliwek ma działanie przeciwzapalne, wspiera funkcjonowanie układu nerwowego oraz trawiennego, a także przyczynia się do obniżania ciśnienia krwi. To sprawia, że jest cennym elementem profilaktyki chorób serca.

Oliwa z oliwek a dieta śródziemnomorska

Nieprzypadkowo mieszkańcy regionu Morza Śródziemnego słyną z długowieczności i niższej zapadalności na choroby krążenia. Dieta śródziemnomorska, której głównym składnikiem jest właśnie oliwa z oliwek, została wielokrotnie uznana przez światowe organizacje zdrowia za jeden z najlepszych modeli żywienia dla osób dbających o serce, naczynia i długie życie.

Podsumowanie: Czy warto włączyć oliwę z oliwek do swojej diety?

Podsumowując, najnowsze badania jasno wskazują, że oliwa z oliwek, zwłaszcza z pierwszego tłoczenia, skutecznie wspiera walkę z podwyższonym cholesterolem oraz poprawia ogólny profil lipidowy. Regularne włączanie jej do codziennych posiłków jest nie tylko smacznym, ale przede wszystkim zdrowym sposobem na wsparcie serca i układu krążenia. Warto zatem zadbać, aby ten wartościowy tłuszcz na stałe zagościł w naszej kuchni — zarówno jako składnik sałatek, jak i element ciepłych potraw.

Jeśli zależy Ci na zdrowiu i profilaktyce chorób serca, oliwa z oliwek będzie Twoim sprzymierzeńcem na długiej trasie do lepszego samopoczucia.