Oliwa z oliwek w polskich sklepach – po czym poznać dobry produkt w szerokiej ofercie?
Oliwa z oliwek – symbol zdrowego stylu życia
Oliwa z oliwek od lat jest ceniona za swoje walory smakowe oraz właściwości zdrowotne. Stała się symbolem diety śródziemnomorskiej i regularnie gości na stołach Polaków. Wraz z rosnącą popularnością tego produktu, półki sklepowe oferują coraz szerszy wybór oliw – od najbardziej podstawowych do luksusowych i ekologicznych. Jak nie pogubić się pośród dziesiątek butelek i wybrać naprawdę dobrą oliwę z oliwek? W tym poradniku podpowiadamy, na co zwracać uwagę podczas zakupów.
Skąd pochodzi oliwa na polskich półkach?
Warto wiedzieć, że większość dostępnych w Polsce oliw to produkty importowane, przede wszystkim z Włoch, Hiszpanii oraz Grecji. Kraje te słyną z wielowiekowej tradycji uprawy oliwek i produkcji oliwy, jednak nawet tamtejsze oliwy mogą znacznie różnić się jakością. Spotkamy zarówno niewielkie tłocznie rodzinne, jak i wielkie koncerny, nastawione na masową produkcję. Różnice pomiędzy nimi znajdują odzwierciedlenie w smaku, aromacie i oczywiście – cenie produktu.
Rodzaje oliwy z oliwek – co znajdziemy w sklepach?
Najczęściej spotykane rodzaje oliwy z oliwek to:
Oliwa z oliwek extra virgin (extra vergine)
Najwyższej jakości produkt, tłoczony na zimno, charakteryzuje się doskonałym smakiem i niską kwasowością (do 0,8%). To właśnie ta kategoria powinna nas interesować najbardziej, jeśli zależy nam na zdrowotnych właściwościach i pełni smaku oliwy.
Oliwa z oliwek virgin
Nieco niższa jakość niż extra virgin. Powstaje także z pierwszego tłoczenia, ale jej kwasowość jest wyższa (do 2%).
Oliwa z oliwek rafinowana
Otrzymywana z oliwek o wyższej kwasowości w procesie rafinacji. Charakteryzuje się delikatniejszym smakiem, często jest też tańsza, ale zawiera mniej cennych składników odżywczych.
Mieszanki (blend)
Popularne są także mieszanki rafinowanej oliwy z oliwek oraz oliwy extra virgin. Są to produkty gorszej jakości pod względem walorów smakowych i zdrowotnych.
Jak rozpoznać dobrą oliwę z oliwek?
Wybór dobrej oliwy nie jest prosty, ale znając kilka kluczowych zasad, możesz ułatwić sobie zadanie.
Czytaj etykiety
To pierwszy i jeden z najważniejszych kroków w wyborze oliwy.
- Kategoria produktu – szukaj napisu „extra virgin” (ew. „extra vergine” lub „olio extra vergine di oliva”), co oznacza najwyższą jakość.
- Kwasowość – zwracaj uwagę na podaną kwasowość. Najlepsze oliwy extra virgin mają poniżej 0,8%. Nie zawsze jest to podane, ale warto szukać takich informacji.
- Kraj pochodzenia – sprawdź, skąd pochodzi oliwa. Wysokiej jakości produkty często podają konkretny region i plantację.
- Data zbioru i data ważności – najświeższa oliwa jest najlepsza. Im bliżej daty zbioru, tym lepiej. Unikaj oliwy, której data przydatności do spożycia jest bardzo odległa – mogła długo leżeć na półce.
Opakowanie ma znaczenie
Najlepsza oliwa dostępna jest w ciemnych, szklanych butelkach lub puszkach. Chroni to produkt przed światłem, które powoduje utlenianie i pogarsza smak oraz wartości odżywcze.
Cena – czy drożej zawsze znaczy lepiej?
Wysokiej jakości oliwa extra virgin nie będzie tania. Zwykle cena za 500 ml waha się między 30 a 80 zł, choć znajdziemy także droższe, butikowe produkty. Jednak bardzo niska cena powinna wzbudzić naszą czujność – to sygnał, że produkt może być mieszanką gorszej jakości lub oliwą z ubiegłych lat.
Zwróć uwagę na certyfikaty i oznaczenia
Niektóre butelki oliwy oznaczone są certyfikatami jakości, np. DOP (Denominazione di Origine Protetta) w przypadku oliw włoskich, czy PDO (Protected Designation of Origin) w UE. Takie produkty mają gwarancję pochodzenia i sposobu produkcji.
Smak i zapach – jak ocenić jakość w domu?
Nawet jeśli wybierzemy oliwę z najlepszą etykietą, warto po zakupie sprawdzić jej walory organoleptyczne.
Jak powinna smakować i pachnieć dobra oliwa?
- Smak – wyczuwalna lekka goryczka, pikantność w gardle, świeżość roślinnych nut.
- Zapach – aromat trawy, zielonych jabłek, czasami z nutami migdałów czy oliwkowych liści.
- Barwa – barwa może być od żółtej po zieloną, jednak kolor nie zawsze decyduje o jakości.
Na co uważać?
Słodkawy, mdły lub zjełczały smak i brak aromatu oznaczają, że oliwa jest stara lub źle przechowywana.
Na co jeszcze zwrócić uwagę przy wyborze oliwy w polskich sklepach?
Miejsce przechowywania produktu
Oliwa z oliwek powinna być przechowywana w miejscu chłodnym, bez dostępu światła i daleko od źródeł ciepła. Chroń oliwę również w swoim domu – nie przechowuj jej na nasłonecznionym blacie czy nad kuchenką.
Zaufane sklepy i marki
Wybieraj sklepy, które dbają o świeżość produktów oraz renomowane marki. Nieraz warto zaufać mniejszym, wyspecjalizowanym sklepom lub delikatesom z produktami importowanymi, które szczególnie dbają o jakość oferowanej oliwy.
Podsumowanie
Wybór dobrej oliwy z oliwek w polskich sklepach nie musi być trudny, jeśli wiesz, na co zwracać uwagę. Analizuj etykiety, sięgaj po produkty extra virgin, wybieraj oliwę w ciemnych butelkach i kupuj tylko tyle, ile zużyjesz w ciągu kilku miesięcy. Pamiętaj, że oliwa z oliwek to nie tylko smak, ale także potężna dawka zdrowia – od Ciebie zależy, jak dobrze wykorzystasz ten wyjątkowy dar śródziemnomorskiej natury!