Największe mity dotyczące oliwy z oliwek – obalamy popularne przekonania
Wstęp
Oliwa z oliwek to nieodłączny składnik kuchni śródziemnomorskiej, przez znawców ceniony za wyjątkowy smak i właściwości zdrowotne. Z roku na rok zwiększa swoją popularność również w Polsce. Jednak obok prawdziwych informacji na jej temat, funkcjonuje wiele mitów, które mogą wprowadzać w błąd. Czy rzeczywiście oliwa zawsze jest najlepsza do smażenia? A może tłoczenie na zimno łączy się tylko z produktem najwyższej jakości? Rozprawiamy się z najpopularniejszymi nieporozumieniami dotyczącymi tego płynnego złota!
Oliwa Extra Virgin – co właściwie oznacza?
Jednym z częściej słyszanych twierdzeń jest przekonanie, że każda oliwa extra virgin ma identyczne właściwości i smak. Tymczasem rzeczywistość wygląda nieco inaczej.
Co znaczy “extra virgin”?
Oliwa extra virgin to oliwa tłoczona na zimno, o kwasowości nieprzekraczającej 0,8% i bez wad sensorycznych. [Źródło: Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności]. Jednak nawet w tej kategorii możliwe są duże różnice w jakości, smaku czy zapachu – wszystko zależy od odmiany oliwek, klimatu, regionu i sposobu przechowywania.
Czy tylko extra virgin jest wartościowa?
Mit głosi, że każda inna oliwa poza extra virgin jest bezwartościowa. To nie do końca prawda – oliwy o wyższym stopniu przetworzenia (np. refined olive oil) faktycznie mają uboższy skład fenoli i antyoksydantów, ale wciąż są lepszym wyborem niż wiele innych tłuszczów pochodzenia zwierzęcego lub oleje rafinowane.
Smażenie na oliwie – fakty i mity
Wokół smażenia na oliwie narosło mnóstwo nieporozumień dotyczących temperatury dymienia oraz wpływu obróbki cieplnej na wartości odżywcze.
MIT: Oliwa nie nadaje się do smażenia
Często słyszy się, że oliwa z oliwek absolutnie nie nadaje się do smażenia ze względu na niski punkt dymienia. Tymczasem temperatura, w której oliwa zaczyna dymić, zależy od jej jakości – najlepszej jakości extra virgin zwykle dymi w okolicach 190-210°C, czyli porównywalnie lub więcej niż większość popularnych olejów roślinnych.
W praktyce: Smażenie na extra virgin jest całkowicie bezpieczne w warunkach domowych, szczególnie na krótki czas i niezbyt wysokiej temperaturze.
Co się dzieje z witaminami podczas smażenia?
Niektóre witaminy i przeciwutleniacze częściowo ulegają degradacji podczas podgrzewania, ale duża część z nich pozostaje w tłuszczu, co sprawia, że oliwa nadal stanowi zdrowy wybór nawet do gotowania na ciepło.
Kolor i smak – nie daj się zwieść pierwszemu wrażeniu
MIT: Im bardziej zielona, tym lepsza
Barwa oliwy zależy od zawartości chlorofilu i karotenoidów w oliwkach, a nie wyłącznie od jakości czy świeżości. Oliwa może być zarówno złocista, jak i zielonkawa – jedna i druga może być świetnej jakości.
Czy goryczka to wada oliwy?
Nic bardziej mylnego! Wyrazista, lekko gorzka nuta (głównie wyczuwalna w świeżych oliwach) świadczy o dużej zawartości cennych polifenoli, mających silne właściwości antyoksydacyjne.
Przechowywanie – fakty i często popełniane błędy
MIT: Oliwkę najlepiej trzymać w lodówce
Przechowywanie oliwy w lodówce nie jest najlepszym pomysłem – pod wpływem niskiej temperatury staje się ona mętna i gęsta, choć nie traci właściwości odżywczych. Najlepszym miejscem dla oliwy będzie chłodne, ciemne miejsce (np. szafka kuchenna, piwnica).
W czym najlepiej przechowywać oliwę?
Oliwa z oliwek powinna być trzymana w oryginalnej, ciemnej butelce lub puszce, z dala od źródeł światła i ciepła. Zbyt długie narażenie na słońce przyspiesza jełczenie, przez co traci walory smakowe i zdrowotne.
Data ważności a przydatność do spożycia
MIT: Oliwa nie psuje się
Oliwa z oliwek, mimo wysokiej zawartości antyoksydantów, jest produktem, który się starzeje. Po otwarciu najlepiej zużyć ją w ciągu 6 miesięcy, a idealnie – nie przekraczać daty przydatności podanej przez producenta.
Tłuszcze – czy oliwa jest naprawdę taka zdrowa?
MIT: Tłuszcz to tłuszcz – każdy szkodzi
Oliwa z oliwek jest bogatym źródłem nienasyconych kwasów tłuszczowych oraz bioaktywnych związków, które pomagają obniżyć poziom „złego” cholesterolu, wspierają profil lipidowy krwi i mają działanie przeciwzapalne. Jest więc zdecydowanie lepszym wyborem niż tłuszcze nasycone czy utwardzane oleje roślinne.
Czy oliwa pomaga w odchudzaniu?
Umiarkowane ilości oliwy mogą wspierać metabolizm i dawać uczucie sytości, ale jak każdy tłuszcz ma sporo kalorii, dlatego nie należy przesadzać z jej ilością.
Podsumowanie
Oliwa z oliwek to wartościowy składnik diety, który – przy właściwym wyborze i przechowywaniu – dostarczy nie tylko niepowtarzalny smak, ale i wiele korzyści zdrowotnych. Obalamy mity – nie warto wierzyć w obiegowe opinie, lepiej sięgnąć po sprawdzone fakty! Od teraz świadomie wybieraj oliwę, korzystaj z niej w kuchni i ciesz się pełnią jej właściwości.