Jakie są rodzaje oliwy z oliwek dostępne w polskich sklepach?

Wprowadzenie do tematu oliwy z oliwek

Oliwa z oliwek od lat cieszy się niesłabnącą popularnością na polskich stołach. Doceniana zarówno przez smakoszy, jak i osoby dbające o zdrową dietę, jest nieodłącznym elementem kuchni śródziemnomorskiej, która zdobywa coraz więcej zwolenników w Polsce. Dzięki rosnącej świadomości konsumentów oraz bogatego asortymentu sklepów, możemy obecnie wybierać spośród różnych rodzajów oliw. Czym się różnią poszczególne typy oliwy? Na co zwracać uwagę podczas zakupów? Odpowiedzi znajdziesz poniżej.

Klasyfikacja oliwy – podstawowe rodzaje

Sklepy w Polsce oferują kilka podstawowych rodzajów oliwy, które występują również na rynku międzynarodowym. Każdy typ charakteryzuje się innym procesem produkcji, stopniem oczyszczenia i walorami smakowymi.

Oliwa z oliwek extra vergine (extra virgin)

Najwyższej jakości oliwa extra vergine wyróżnia się niską kwasowością (do 0,8%) i powstaje wyłącznie wskutek tłoczenia na zimno mechanicznego, bez użycia chemikaliów. Zachowuje pełnię smaku, głęboki zapach oraz najwięcej substancji odżywczych, takich jak antyoksydanty, witamina E czy korzystne kwasy tłuszczowe. Doskonale sprawdza się do sałatek, marynat czy dań na zimno. Ze względu na bogaty aromat warto wybrać ją, jeśli zależy nam na wyjątkowym podkreśleniu smaków potraw.

Oliwa virgin (oliwa z pierwszego tłoczenia)

Nieco niższy stopień jakości niż extra virgin, choć nadal uznawany za produkt naturalny. Kwasowość może sięgać poziomu około 2%. Proces tłoczenia podobny jak w przypadku extra vergine, jednak smak oraz aromat mogą być mniej intensywne. Ta oliwa również sprawdzi się do sałatek i jako dodatek do potraw na ciepło.

Oliwa z oliwek (pure, refined, light)

To popularny w sklepach rodzaj oliwy, powstający poprzez zmieszanie oliwy virgin z oliwą rafinowaną – oczyszczoną z użyciem wysokich temperatur i środków chemicznych. Ta metoda nadaje oliwie łagodny smak i jasny kolor, przy jednoczesnej utracie części wartości odżywczych. Kwasowość tej kategorii produktu jest wyższa (do 1,5%). Ze względu na neutralny aromat często wykorzystuje się ją do smażenia i pieczenia.

Oliwa z wytłoków oliwnych (pomace)

Najniższy jakościowo produkt, powstający w wyniku ekstrakcji pozostałego w wytłokach tłuszczu – po pierwszym tłoczeniu oliwek. Wytłoki są poddawane działaniu chemicznemu z użyciem rozpuszczalników, a następnie mieszane z niewielką ilością oliwy virgin dla poprawy smaku. Ten rodzaj sprawdzi się głównie w smażeniu przy wysokich temperaturach, ale nie powinien być stosowany na zimno.

Oznaczenia i certyfikaty oliwy

Podczas zakupów warto zwrócić uwagę na etykiety i oznaczenia widoczne na butelkach. Niektóre z nich gwarantują wysoką jakość i autentyczność pochodzenia produktu.

DOP, IGP i inne certyfikaty pochodzenia

Wyrażenia takie jak „DOP” (Denominazione di Origine Protetta) czy „IGP” (Indicazione Geografica Protetta) potwierdzają, że oliwa została wyprodukowana w określonym regionie i spełnia rygorystyczne normy jakościowe. Prócz Włoch, Grecji czy Hiszpanii, w sklepach znajdziemy również oliwy z Chorwacji lub Portugalii sygnowane tymi certyfikatami. Produkty z certyfikatem DOP lub IGP gwarantują oryginalny smak regionu oraz tradycyjny sposób produkcji.

Bio i eko – oliwy organiczne

Coraz popularniejsze stają się oliwy ekologiczne, wyprodukowane bez użycia pestycydów czy środków chemicznych. Etykieta z logo „ekologiczny” lub „bio” świadczy o uprawie z poszanowaniem środowiska naturalnego i wysokiej jakości surowca.

Jak rozpoznać dobrą oliwę z oliwek?

Wybierając oliwę z oliwek, warto zwrócić uwagę na kilka czynników, które świadczą o jej jakości:

• Data zbioru oraz przydatności do spożycia – Im świeższa oliwa, tym lepszy zapach, smak i walory zdrowotne.
• Rodzaj opakowania – Najlepsza będzie ciemna szklana butelka, chroniąca przed światłem.
• Informacje o pochodzeniu – Czytelny kraj pochodzenia (czasem nawet region lub gospodarstwo) przemawia na korzyść produktu.
• Naturalny zapach i smak – Dobra oliwa powinna mieć lekko pikantny i gorzkawy posmak, wynikający z obecności antyoksydantów.

Zastosowanie różnych rodzajów oliwy w kuchni

Rodzaj oliwy ma ogromny wpływ na końcowy smak potrawy, dlatego warto dobrać odpowiedni produkt do konkretnych zastosowań.

Do sałatek i na zimno

Najlepszym wyborem będzie oliwa z oliwek extra vergine o wyrazistym aromacie, która wzbogaci smak świeżych warzyw, mozzarelli czy carpaccio.

Do smażenia i duszenia

Na wyższych temperaturach lepiej sprawdzi się oliwa „z oliwek” (pure) lub z wytłoków (pomace). Mają one mniej intensywny aromat i wyższą temperaturę dymienia.

Do pieczenia

Oliwę można wykorzystywać także do wypieków – do ciast czy chleba sprawdzi się wariant rafinowany, który nie zdominuje smaku wypieków, a wspaniale je wzbogaci.

Ceny i dostępność oliwy z oliwek w Polsce

W polskich sklepach wybór oliwy z oliwek jest coraz większy. Najlepszej jakości oliwy extra vergine zazwyczaj kosztują od kilkunastu do kilkudziesięciu złotych za butelkę 500 ml. Tańsze wersje (pure czy pomace) znajdziemy już za kilka złotych. Największy wybór oferują dobrze zaopatrzone supermarkety, delikatesy oraz sklepy ze zdrową żywnością.

Podsumowanie

Oliwa z oliwek to nie tylko podstawa diety śródziemnomorskiej, ale także smak i zdrowie, którymi możemy się cieszyć na co dzień. W polskich sklepach dostępne są różne rodzaje oliwy: od ekskluzywnych extra vergine, przez uniwersalne oliwy rafinowane, po oliwę z wytłoków. Warto pamiętać, by zwracać uwagę na pochodzenie, sposób produkcji oraz rodzaj opakowania. Dzięki temu wybierzemy oliwę najlepiej dopasowaną do własnych potrzeb kulinarnych i zdrowotnych. Smacznego!