Najpopularniejsze rodzaje oliwy z oliwek dostępne w polskich sklepach
Wprowadzenie do świata oliwy z oliwek
Oliwa z oliwek to jeden z najstarszych i najcenniejszych tłuszczów roślinnych stosowanych w kuchni na całym świecie. Ceniona jest nie tylko za wyrazisty smak i aromat, ale również za liczne właściwości zdrowotne. Na polskim rynku dostępnych jest wiele rodzajów oliwy z oliwek, które różnią się procesem produkcji, walorami smakowymi oraz zastosowaniami kulinarnymi. W tym artykule przybliżamy najpopularniejsze typy oliwy, które znajdziesz w sklepach, oraz podpowiadamy, jaką wybrać do różnych potraw.
Oliwa z oliwek extra virgin (extra vergine)
Co wyróżnia oliwę extra virgin?
Najbardziej cenionym i najczęściej polecanym rodzajem oliwy jest oliwa extra virgin. Otrzymuje się ją poprzez mechaniczne tłoczenie na zimno świeżych, najwyższej jakości oliwek, bez użycia środków chemicznych. Oliwa extra virgin charakteryzuje się niską kwasowością – poniżej 0,8%, bogatym aromatem oraz wyrazistym, lekko pikantnym i gorzkawym smakiem.
Zastosowanie w kuchni
Oliwa extra virgin najlepiej sprawdza się na surowo, jako składnik sałatek, sosów czy dipów. Można nią skrapiać grillowane warzywa, pieczywo, ryby lub stosować jako wykończenie gorących dań tuż przed podaniem, by zachować jej wykwintny smak i wartości odżywcze.
Walory zdrowotne
Jest bogata w polifenole, witaminę E oraz zdrowe kwasy tłuszczowe, które wspierają układ krążenia i działają przeciwzapalnie. Regularne spożywanie oliwy extra virgin jest częścią zbilansowanej diety śródziemnomorskiej.
Oliwa z oliwek virgin
Czym różni się od extra virgin?
Oliwa virgin również powstaje wyłącznie ze świeżych oliwek tłoczonych na zimno, lecz posiada nieco wyższą kwasowość (do 2%). Często jest nieco łagodniejsza w smaku, ale nadal zachowuje wiele cennych składników odżywczych.
Zastosowanie
Nadaje się zarówno do sałatek, jak i do delikatnego podsmażania produktów na niewielkim ogniu. Jest dobrym kompromisem dla osób szukających wysokiej jakości w nieco przystępniejszej cenie.
Oliwa z oliwek pure (raffinata) i oliwa z wytłoczyn
Oliwa rafinowana – czym jest?
Oliwa pure, nazywana także rafinowaną, powstaje z oliwek niższej jakości lub wytłoczyn w procesie chemicznego oczyszczania. Następnie miesza się ją z niewielką ilością oliwy virgin lub extra virgin, by poprawić smak i kolor. Posiada bardzo neutralny aromat i łagodny, niemal bezsmakowy charakter. Kwasowość oliwy rafinowanej jest zbliżona do 0,3%.
Zastosowanie w kuchni
Oliwa pure świetnie nadaje się do smażenia, pieczenia oraz gotowania potraw na wyższych temperaturach, gdyż jest mniej wrażliwa na wysokie temperatury niż jej nierafinowane odpowiedniki.
Oliwa z wytłoczyn oliwek (pomace)
Ten rodzaj oliwy uzyskuje się poprzez ekstrakcję pozostałych tłuszczów z pulpy oliwnej po pierwszym tłoczeniu, często z użyciem rozpuszczalników. Jest najmniej ceniona pod względem wartości odżywczych i smakowych, ale znajduje zastosowanie w przemyśle spożywczym oraz gastronomii, głównie do smażenia.
Oliwa smakowa – ziołowe i aromatyzowane warianty
Coraz większą popularnością cieszą się oliwy z oliwek wzbogacane o naturalne aromaty ziół, cytrusów, czosnku czy pikantnych papryczek. Takie produkty można znaleźć w działach z wyrobami premium lub kuchni śródziemnomorskiej. Ich zaletą jest wygoda w przyprawianiu dań oraz oryginalne wzbogacenie potraw.
Zastosowanie oliwy smakowej
Aromatyzowane oliwy znakomicie sprawdzają się jako dodatek do sałatek, pieczywa, marynat czy dań grillowanych. Warto jednak pamiętać, by sięgać po sprawdzonych producentów i unikać sztucznych dodatków chemicznych.
Na co zwracać uwagę przy wyborze oliwy?
Oznaczenia i pochodzenie
Kupując oliwę z oliwek, zwróć uwagę na:
- Kraj pochodzenia oliwek i produkcji – najlepsze oliwy pochodzą z Włoch, Hiszpanii, Grecji lub Portugalii.
- Rodzaj oliwy – zawsze wybieraj extra virgin do spożywania na surowo.
- Datę zbiorów i termin przydatności – świeża oliwa zachowuje najwięcej wartości odżywczych.
Opakowanie
Wybieraj oliwy w ciemnych szklanych butelkach – światło przyspiesza utlenianie, co pogarsza jakość i smak tłuszczu. Unikaj plastiku, zwłaszcza przy dłuższym przechowywaniu.
Cena i jakość
Najwyższej klasy oliwa extra virgin kosztuje więcej, ale jej walory smakowe i zdrowotne zrekompensują wydatek. Dla codziennego gotowania dozwolone jest stosowanie tańszych, rafinowanych wersji, jednak do sałatek czy potraw na zimno lepiej sięgać po wersję nierafinowaną.
Podsumowanie
Oliwa z oliwek to niezwykle wszechstronny tłuszcz, który znajduje zastosowanie w wielu kuchniach świata. W polskich sklepach najłatwiej znajdziemy oliwę extra virgin, virgin, oliwę rafinowaną (pure) oraz oliwę z wytłoczyn. Również aromatyzowane warianty stają się coraz popularniejsze na rynku. Wybierając oliwę, zawsze kieruj się jej przeznaczeniem kulinarnym oraz jakością – to gwarancja niezapomnianych doznań smakowych i wartości odżywczych na talerzu.